سرو زرتشت ، سرو تشنه باغمزار کاشمر

sarve-dar-khatar — Thu, 21 Feb 2008 13:18:18 GMT

دانشکاوان؛ كاوانگاه كاوه:

http://www.daneshkavan.com/

عکس سرو در خطر

sarve-dar-khatar — Sun, 22 Oct 2006 08:03:18 GMT

سرو در خطر

یک ایده توریستی ناز!!!!

آفرینش یک اثر میراث فرهنگی و

جاذبه گردشگری برای نخستین بار:!

در زیر شما با ایده آفرینش میدان سرونامه در پیرامون سرو باغمزار کاشمر آشنا خواهید شد. میدان سرو نامه زمینه را برای پیکرمند شدن اشعار کهن پارسی که به موضوع سرو کشمر پرداخته اند ، فراهم می کنند.

میدان سرو نامه با تزئینات سنگی حکاکی شده پیرامون خود مجموعه ای از دو اثر کهن و باستانی خواهد بود؛ یکی سرو کهن باغمزارکه یادمان سرو زرتشت در کاشمر می باشد. و دیگری اشعار کهن درباره سرو کشمر.

در کارنامه تولیت باغمزار کاشمر شش هفت کاج و سرو کهنسال بریده شده وجود دارد که با ارتفاع بیش از سی متر و قطر دو متر از جاذبه های مهم گردشگری و میراث طبیعی در این شهرستان به شمار می آمدند. بی توجهی به آبیاری این سروها آنها را خشکاند و برای همیشه از پهنه دید آیندگان محو کرد.

بدبختانه آخرین سرو کهنسال این مجموعه نیز در شرف دچار شدن به این سرنوشت تلخ و از پیش تعیین شده می باشد.

به نظر می رسد تولیت باغمزار برای درختان و فضای سبز این مجموعه جیره آب ثابت و تغییر ناپذیری در نظر گرفته باشد.

بطوریکه برای نمونه اگر فضای سبز تازه کاشته شده کنونی را در نطر بگیرید آنگاه درخواهید یافت که میزان آبیاری کنونی برای نهالهای دو سه ساله مقدار مشخص و ثابتی می باشد که اگر کم نشود در آینده به همین میزان خواهد ماند یعنی با وجود رشد نهالها و بزرگ شدن درختان در این جیره آب هیچ گونه تغییری داده نخواهد شد.

تا کفاف تشنگی و نیاز روبه افزون و روزافزون این درختان را که در حال بالندگی است برآورده کند. نتیجه این روال آن است که این درختان فقط خواهند توانست تا حد معینی به رشد خود ادامه دهند واز آن پس به علت عدم تأمین آب مورد نیاز خود مجبور به رشد معکوس مصنوعی خواهند شد!

یعنی تولیت باغمزارپای اره و تبر را به میان خواهد آورد تا با کاستن از حجم درختان نیاز به آب بیشتر آنها را تعدیل نماید!

بدین روش درختان هی کوچکتر از پیش می شوند و ناچار تن به تناسب اندام تحمیلی از سوی تولیت باغمزار می دهند.

آنهم با خشک شدن شاخ و برگهایشان و سپس برانده شدن این شاخ و برگهای خشک شده بدست باغبانهای تولیت باغمزاز!

پس برای اینکه در آینده فاجعه ای از این دست را که تولیت باغمزار درباره درختان کهنسال قبلی آفریده ، تکرار نشود باید :

نخست:تولیت باغمزار هرگونه خسّت وناحن خشکی و

«آب ازمشت نچکی » را درباره میزان آبیاری درختان کنار بگذارد.

دوم: تولیت باغمزار به رشد روزافزون درختان و نیاز روبه افزون آنها به آب بیشتر را در نظر بگیرد و آن را برآورد کرده و به موقع در دسترس درختان بگذارد در غیر این صورت

« آن می شود که شد!»

در عکس سیاه و سفید قدیمی زیر می توانید شاخ و برگ انبوه سرو بریده شده کنونی ( لب فرات) را در سی چهل سال پیش ببینید.( در سوی راست عکس) ونیز در همین عکس در سوی چپ آن تنه کلفت یکی از درختان کهنسال دیده می شود که اکنون دیگر اثری از آن وجود ندارد. چون طی ده پانزده سال گذشته این درخت به همراه شش هفت درخت دیگر توسط تولیت باغمزار ابتدا خشکانده و سپس برانده شدند وچوب آنها به تالان رفت. البته ممکن است شما بشنوید که عامل خشک شدن این درختان رعدو برق بوده است. ولی این ادعا را درباره این همه درخت نمی توان پذیرفت اگر این درختان از آبیاری مناسب و عمقی برخوردار می شدند و آنگاه دچار خشکی می گردیدند، آنوقت می شد به رعد و برق معتقد شد.ولی با روال

چمنپروری کنونی که سابقه زیادی هم دارد می توان کاملاً مطمئن شد که با وجود

آبیاری محدود فعلی که فقط به درد چمنپروری می خورد و نیز با وجود

فریاد آبخواهی در ختان بی نوا که به گوش می رسد و به چشم هم می آید ،

رعد و برق نقشی نداشته است.

در هر صورت همین ادعا یعنی کشیدن پای رعد و برق به این موضوع و انداختن همه تقصیرها به گردن رعد وبرق اگر صحت داشته باشد ایجاب خواهد کرد که درباره آخرین نسل از درختان کهنسال تدابیر جدی بیاندیشند. یعنی تولیت باغمزار باید به منظور حراست از میراث طبیعی بر جا مانده ، هرچه سریع تر اقدام به نصب برق گیر بر فراز درخت سرو کهنسال بنماید. وگرنه اگر این آخرین بازمانده از درختان بلند خوراک رعد وبرق شود آنگاه تولیت باغمزار ناچار خواهد شد که به جای درخت ، گلدسته ها را به رعد و برقها پیشکش نماید !!

مساله دیگری که در خور درنگ است وجود انبوهی از سطل های فلزی رنگارنگ و زننده و تابلوهای مزاحم در پیرامون سروهای کهن است. این آهن آلات چشم انداز پیرامون سروها را مخدوش و خراشیده نموده است. چه خوب بود آنها را جابجا و چند قدم آن ورتر نصب می کردند.ولی به تازگی تابلو کوچک کنار سرو را که در عکس آغاز وبلاگ می بینید برداشته اند و به جای آن تابلویی بزرگتر در مقابل سرو کاشته اند.

آخه ضدحال از این بزرگتر!که وقتی میری جلو سرو به جای سرو یه آهن

پت وپهن جلوت واستاده و بزنه تو ذوقت!

یره؛ ای هنه چی ؟!!!

دیروز......!

امروز....................!

شماره 37

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:30:18 GMT

شماره ۳۷

۱۳۸۵/۴/۷

رياست محترم سازمان اوقاف و امور خيريه شهرستان كاشمر

با احترام؛ نظر به اينكه بازسازي فضاي سبز باغمزار كاشمر را در دست اقدام داريد لذا بدينوسيله اين شركت پژوهشي علمي موارد زیر را بعنوان پيشنهاد یا راهكار به استحضار مي رساند تا مورد عنايت جنابعالي واقع گردد .

1.با توجه به تقدس سرو در اساطير و فرهنگ باستاني و نيز پر آوازه بودن سرو كاشمر که ياد آور سرو زرتشت پيامبر است،به نظرمي رسد آنچنان كه بايد براي برجسته نمايي سروها در عرصه فضاي سبز باغمزار هيچ گونه طرحي انديشيده نشده است و هيچ گونه تفاوتي ميان سروهاي كهن با ساير درختان گذاشته نشده است . در حالي كه توسعه صنعت گردشگري ايجاب مي كند كه به پيرامون سروهاي باغمزار بطوري ويژه جدا از بخشهاي ديگر فضاي سبز به آن پرداخته شود . تا اين زمينه فراهم گردد كه سرو كاشمر بتواند در جلب گردشگري و توريست جبران كمبود آثار باستاني را در اين شهر بنمايد . این درخت تنها اثر باستانی برجا مانده شهرستان است که تنفس هم می کند. لذا براي توسعه و معرفی بیشتر این اثر زنده باستانی ، پيشنهاد مي شود خيابان ورودي غربي باغمزار را كه در راستاي سرو بزرگ است تا نزديك سروها امتداد بيابد بطوريكه زائران و گردشگران مستقيماً از اين راه به سوي سروها هدايت شوند و از درگاه ورودي غربي دورنماي جالبي نیزداشته باشد .

البته با امتداد دادن اين خيابان ورودي بخشي از استخر از ميان مي رود. دو سرو كوچكتر را مي توان در يك باغچه چليپايي قرار داد اين باغچه با اين طرح مقدس درست در برابر زيارتگاه قرار مي گيرد و با تزئينات بعدي منظره جالبي خواهد داشت و سرو بزرگ را مي توان در يك باغچه يا طرح دايره اي يا با طرح نماد هشت پر قرار داد اين دايره مي تواند بخشي از راهرو شرقي اش را هم بگيرد . حاشيه ميدانك سروها را مي توان با سنگ هاي مرمر حجاري شده به سبك كنگره هاي چند پله اي تخت جمشيد محصور نمود .

اين كنگره ها که می تواند با قطر مناسب و ارتفاع حدود 5/1 متر ،ساخته شود در بخش میانی شان دارای مكان مناسبي براي حكاكي اشعار و متون تاريخي با خط نستعليق درباره سرو كاشمر خواهند بود . البته با حاشيه هايي از نيلوفرهاي حكاكي شده در تخت جمشيد. تاكيد مي شود كه در تزئين اين سنگها بايد از نماد هاي باستاني استفاده شود تا تاثير متناسب با سروهاي باستاني را به گردشگران القا كند و استفاده از هرگونه نمادهاي مذهبي اسلامي تناسبي با موضوع نخواهد داشت .

به این ترتیب با صرف هزينه هاي اندك بزرگترين مركز گردشگري در خراسان پس از مشهد مقدس بوجود خواهد آمد كه مسافران و زائران بسياري را به منطقه خواهد كشاند.

2.سروها مخصوصاً سرو بزرگ از بي آبي وحشتناكي رنج مي برد بطوريكه با افزايش گرماي سالانه و محدود شدن آبياري سروها به آب اندك و سطحی چمنكاريها همانند آنست كه يك فیل را بخواهند با قطره چكان سيراب كنند.

لذا اگر این روال آبياري غير علمي منجر به خشكاندن درختان سرو كهنسال خواهد شد . بطوريكه از هم اكنون خشك شدن برخي از شاخه هاي سرو كهنسال خود گوياي تحقق اين قضيه است. و افزون بر این محدود شدن آبیاری سروها با آب سطحی چمنکاری به مرور باعث خشک شدن ریشه های عمیق درختان سرو خواهد شد و در نتیجه با کوچکترین وزش باد سنگین خطر ریشه کن شدن درخت سرو بزرگ وجود دارد. چون درختی با این ابعاد مسلماً نمی تواند فقط بر روی ریشه های سطحی خود سرپا بایستد. و سروهاي دوگانه كوچكتر نيز به همين گونه در حال نابودي هستند بطوريكه اگر به عكسهاي قديمي از اين دو سرو توجه فرماييد متوجه خواهيد شد در گذشته بعلت وجود باغهاي پيرامون با آبياري عمقي اين سروها سيراب مي شده اند و داراي چتري گسترده و شاخ و برگ فراوان بوده اند ولي با خشك شدن باغها و تغيير كاربري آنها آبياري عميقي در پيرامون درختان سرو صورت نمي گيرد و باعث تحميل كم آبي و تشنگي مدام به سروها شده است . و اين كم آبي خود از انواع بيماريها را به سرو ها تحميل مي كند.

لذا براي رفع اين معضل پيشنهاد مي گردد اولاً با كارشناسان دانشگاهي گياهشناسي مشاوره لازم در خصوص بر آورد آب مورد نياز هر سرو با توجه به حجم و اندازه آن صورت گيرد و ثانياً براي تامين اين آب برآورد شده يعني رساندن آن به درخت اقدام به حفر چاهكهاي عمیقي در پيرامون سروها در فاصله مناسب بشود و براي جلوگيري از واريز چاهك می توان در دهانه آن تا عمق چند متري از لوله سيماني که دارای سوراخهای لازم در دیواره جانبی هستند استفاده کرد این سوراخها آب چاهک را به مرور در اختیار درخت خواهد گذاشت .

روي اين چاهك ها را مي توان با تعبيه جا گلدانهاي سنگي يا فلزي به صورت محلي براي قرار دادن گلدان در آورد تا اين گودالهاي باريك از ديد گردشگران پوشيده بماند . و در عين حال باغبانها بتوانند شلنگ آبياري خود را در زمان آبياري درخت به درون چاهك در زير گلدانها هدايت كنند.

به اين ترتيب آب چاهك نیز در قسمت پاييني آن به پيرامون ريشه سروها نفوذ خواهد كرد با اتخاذ اين تدابير سروها از خشك شدن تدريجي رهايي خواهند يافت . در نتیجه باغمزار و سرو كهنسال آن بعنوان سند و شناسنامه منحصر به فرد از سابقه تاريخي و باستاني كاشمر هستند كه از ويراني و غارت مغول و تيمور در امان مانده اند، همچنان برای آیندگان حفظ و نگهداری خواهند شد.

3. اين شركت پيش از اين براي ثبت سرو باغمزار در رديف آثار ملي با سازمان ميراث فرهنگي استان مكاتبات عديده اي نموده است پيگيري اين موضوع توسط سازمان محترم اوقاف كاشمر باعث تسريع اين موضوع و حراست و توسعه جلوه هاي گردشگري آن خواهد شد . به آگاهي مي رساند كه تاكنون چند سرو كهنسال در ايران به ثبت در رديف آثار ملي قرار گرفته اند و چرا سرو باغمزار از اين حق برخوردار نگردد ؟

4. تنه سرو بزرگ را با يك اقدام غير اصولي و غير علمي با سيمان و آجر پوشانده اند وجود اين مواد كه خورنده چوب هستند باعث هجوم قارچها به درخت و نابودي آن خواهد شد . چون با وزش هر نسيم يا بادي كه منجر به تكان درخت مي شود سائيده شدن اين آجر و سيمان به تنه درخت خواهد شد و علاوه بر اين با جذب آب به سيمان خاصيت خورندگي بيشتري پيدا مي كند.و افزون براین، اين موارد منظره اي غير طبيعي و زشت به پیکر درخت داده است كه هيچ تناسبي با ساير قسمتهاي مينياتوري و زيبايي درخت ندارد. لذا پيشنهاد مي گردد اين مصالح ساختماني از پای درخت برداشته شود و درخت به حالت طبيعي خود واگذارده شود و يا در صورت نياز از مواد طبيعي و سازگار با چوب درخت استفاده شود اين موضوع نيز مي تواند با نظر كارشناسان دانشگاهي بررسي و با يك كار هنرمندانه از سوي تنديسگران و نجاران و نقاشان بخش سوراخ شده تنه سرو بزرگ مسدود شود و بشكلي كاملاً طبيعي و بي ضرر اين سوراخ مرمت گردد.

5.به عنوان پيشنهاد پنجم بعرض مي رسد كه با توجه به موقعيت ويژه باغمزار در حاشيه دو خيابان فاطميه و خرمشهر ايجاب مي كند كه براي تكميل دورنماي زيارتگاه و باغمزار ، معدود منازلي و دكانهايي كه در جبهه جنوب غربي باغمزار در حاشيه خيابان فاطميه قرار دارد خريداري و تخريب و به فضاي سبز باغمزار منضم گردد. و ديواره هاي جناغي حاشيه خرمشهر نيز در اين بخشها امتداد پيدا مي كند . آينده نگري نسبت به اين موضوع ايجاب مي كند كه ساختمانهاي اداري مربوط به اداره پست و منابع طبيعي و پاركينگ جنب منابع طبيعي نيز شامل اين طرح قرار بگيرند اين تدابير دورنما و منظره جالبي را از ميدان باغمزار به باغمزار خواهد داد بطوريكه باعث رونق گردشگري و جلب زائر بيشتر به شهرستان خواهد شد و كليه هزينه هاي بعمل آمده در اين خصوص به اندك زمان جبران خواهد شد.

6.درباره سرو بزرگ اين نكات قابل توجه است كه بايد از نصب هرگونه پلاكارد و تابلو و لامپ در پيرامون آن جلوگيري بعمل آيد چون تمايل اكثر زائران به گرفتن عكس از اين سرو كهن ايجاب مي كند كه كليه عواملي كه صحنه عكس ها را مخدوش و زشت مي نمايد بر طرف شوند و در نهايت عكس هاس گرفته شده توسط زائران خود وسيله تبليغاتي مهمي در ايجاد كشش زائران بيشتر خواهد شد .

7. پيشنهاد مي گردد ماكتها و تنديسهايي از سرو كهنسال سفارش داده شود و در محل باغمزار به زائران براي فروش عرضه شود.

8.در صورتيكه سازمان محترم اوقاف يا سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تمايلي به احداث كنگره هاي سنگي كوتاه در پيرامون سرو كهنسال نداشته باشند پيشنهاد مي گردد ميدان دايره اي يا هشت پر متناسب با قواره سرو احداث گردد و در عوض شركت علمي پژوهشي دانشكاوان داوطلبانه متعهد مي گردد كه در آينده اي نزديك اقدام به سفارش و تهيه و نصب تزيينات سنگي كنگره اي در پيرامون سروها بنمايد.

چون بخش مياني هر كنگره مكان مناسبي براي درج و حكاكي اشعار و گزارش متون تاريخي درباره سرو كاشمر تحت عنوان ((سرونامه)) است.

استفاده از اين تعابير و تدابير چهره گردشگري شهرستان را بنحوي عجيب و غير قابل باوري تغيير خواهد داد.

اميد است عنايات لازمه را به پيشنهاد هايي كه بعرض رسيد مبذول فرماييد.

باسپاس ، كاوه آهنگر

مدير عامل شركت علمي پژوهشي صنعتي دانشكاوان

شماره ثبت : 1۲10

شماره 38

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:29:18 GMT

شماره ۳۸

۸۵/۴/۱۳

ریاست محترم اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان

با احترام ، معروض میدارد نظربه اینکه در حال حاضر باز سازی فضای سبز قدیمی باغمزار کاشمر در د ست اقدام است لذا این شرکت پژوهشی در این با ره اقدام به ارائه برخی پیشنهاد و طرح به سا زما ن محترم اوقاف کاشمرنموده و با توجه به اینکه اعلام نموده اند که طرح فضای سبز قبلا به تصویب رسیده و امکان اعما ل تغییرات در آن مقدور نبوده یا نیاز به موافقت مرکز استان دارد لذا بدین وسیله با ارائه خلاصه ای از پیشنهاد های به عمل آمده استدعا می گردد عنایت مبذول فرمایید تا امکان انجام این تغییرات پیشنهاد شده به شرح زیر مورد بررسی قرارگیرد :

1.فضای سبز مقابل زیارتگاه امامزاده سید حمزه که قبلا به نرده های آهنین محصور بوده در حال حاضر متحول شده است و نرده ها را برچیده و این فضای سبز را به قطعات چندی تقسیم نموده اند ضمن ستایش از این چنین اقداماتی بعرض می رسد که این طرح جدید با اعمال اندک تغییر بیشتر جلوه ای استثنایی پیدا خواهد کرد چون در حال حاضر در محل قبلی نرده ها تماما اقدام به نصب جداول سیمانی نموده اند به نظر می رسد که نقشه باغچه ها در این محل باید مورد باز بینی دوباره قرار گیرد بدین نحو که اگر از ورودی غربی باغمزار به سرو بزرگ باغمزار نگریسته شود متوجه خواهید شد این سرو درست در میانه خیابان سنگفرش شده واقع می شود . همین موقعیت متناسب ایجاب می کند که همین خیابان مستقیما تا پای سرو بزرگ امتداد پیدا کند یعنی بخشی از استخر روبروی صحن باید از میان برود و به خیابان اختصاص بیابد بدین نحو زائران و گردشگران از طریق خیابان غربی مستقیما به مقابل صحن هدایت خواهند شد ولی در حال حاضر این امکان وجود ندارد و زائران با حرکت در خیابان غربی به بن بست جداولی بر خورد می کنند که در محل قبلی نرده ها نصب شده است اگر به پیشنهاد اینجانب در خصوص امتداد دادن خیابان فعلی غربی تا پای سرو بزرگ عمل شود امکانات بسیاری در استفاده از استعداد های موجود در محل بوجود می آید:

الف-خیابان ورودی غربی با امتداد یافتن تا پای سرو بزرگ آرایش باغچه های واقع در سمت جنوبی خیابان را هماهنگ و یکدست خواهد نمود . یعنی باغچه های قدیمی مقابل دستشویی ها و باغچه های قبلی محصور در نرده های آهنین سابق را می توان درراستای باغچه های جدید الاحداث ضلع جنوبی خیابان غربی آرایش داد .

ب- با امتداد دادن خیابان غربی تا پای سرو دورنما و جذابیت لازم برای عکاسی از سرو و زیارتگاه فراهم خواهد گردید و زائران خواهند توانست از زوایای مختلف از سرو بزرگ و حرم مطهر عکس بگیرند.

ج- خیابان غربی با امتداد یافتن تا پای سرو بزرگ باید به یک میدانچه که منتهی شود یعنی در پیرامون سرو بزرگ باید یک میدانچه که وسعت آن متناسب با ارتفاع سرو باشد احداث گردد برای این کار باید در درجه اول دو کاج سوزنی نزدیک به این درخت که در شمال و جنوب آن قرار دارد بریده شوند . و جود این کاج های سوزنی در حال حاضر علاوه بر پنهان کردن زیبایی های سرو بزرگ باعث ایجاد رقابت بر سر آب اندکی می شود که به سرو می دهند، پس با حذف دو کاج سوزنی مزاحم عملا زمینه برجسته شدن سرو کهن فراهم خواهد گردید که با احداث میدانچه ای پیرامون آن زیبایی آن دو چندان خواهد شد و خیابان غربی را نیز به نحو چشمگیری زیبا و منسجم خواهد نمود یعنی این خیابان به میدان سرو منتهی می شود که زائران خواهند توانست برای تفرج پیرامون این میدان گشتی بزنند و درضمن منظره و فضای کافی برای عکس گرفتن داشته باشند شکل این میدان سرو می تواند به شکل طرح موزاییک هایی سنگفرش شده یعنی نماد هشت پر باشد . در این حالت هماهنگی بسیاری با طرح سنگفرشها خواهد داشت . و علاوه بر این این طرح تناسب کامل با طرح چهار ایوانه شدن آرامگاه ( در آینده) خواهد داشت . از طرح دایره ای یا ادغام دو طرح دایره و هشت پر در داخل هم می توان استفاده کرد. د- استخر فعلی را باید از سر راه بر داشته شود تا خیابان غربی بتواند امتداد بیابد در عوض این استخر را می توانید در جهت شرقی - غربی احداث فرمایید . یا اینکه با همین جهت شمال و جنوب استخر جدیدی در حد فاصل دو سرو کوچک احداث نمایید . یعنی در ضلع جنوبی خیابان غربی که تا پای سرو امتداد یافته باشد .

ه- بدین ترتیب دو سرو کوچک دیگر هم که دریک ردیف هستند در ضلع جنوبی خیابان امتداد یافته غربی واقع خواهند شد و استخر جدید الاحداث با جهت شرقی- غربی نیز در ضلع شمالی خیابان واقع خواهد شد و میدان سرو بزرگ نیز در انتهای شرقی خیابان واقع خواهد شد میدانی که سرو بزرگ را در بر خواهد گرفت می تواند بخشی از راهروی شرقی درخت را نیز در بر بگیرد . در این حالت خیابان جنوبی نیز به میدانچه سرو منتهی خواهد شد .

و- با احداث میدان برای سرو بزرگ این امکان فراهم خواهد شد که بتوان پیرامون این میدان را با استفاده از کنگره های سه پله ای مرمرین که با اسلوب کنگره های تخت جمشید ساخته شده باشد محصور نمود . و با تزئینات گل نیلوفر و گل انار تخت جمشید آنها را حجاری نمود . این کنگره ها علاوه بر القاء حس باستانی سرو کاشمر به زائران و گردشگران مکان مناسبی نیز برای حکاکی اشعار و گزارشهای متون تاریخی در مورد سرو کاشمر تحت عنوان (سرونامه) خواهد بود یعنی بر جایگاه کتیبه مانند بخش میانی کنگره ها می توان اشعار و مطالب را حکاکی کرد تا زائران و گردشگران ضمن دور زدن بگرد میدان سرو بتوانند این اشعار را بخوانند . در این حالت سرو باغمزار با توجه به اینکه یاد آور سرو کا شمر است به تنهایی خواهد توانست جبران کمبود آثار باستانی در کاشمر را بنماید و در نتیجه باعث رونق صنعت گردشگری وجلب زائران داخلی و خارجی خواهد گردید و هزینه های بعمل آمده را در کوتاه مدت جبران خواهد نمود . البته با بر جسته نمودن تزیینات پیرامون سرو این امکان فراهم خواهد گردید که اذهان گردشگران و زائران بیشتر به جنبه های میراث فرهنگی و باستانی و ادبی سرو در متون ادب فارسی جلب شود . در نتیجه این سرمایه گذاری باعث محو شدن دلبستگی های خرافی نسبت به سرو در نزد مردم خواهد شد . پس از این نظر سرو باغمزار با توجه به پشتوانه باستانی سرو کشمر به عنوان یک سرمایه در توسعه صنعت گردشگری و معرفی هر چه بیشتر امامزاده سید حمزه به کار خواهد آمد . همین تدابیر را در توسعه امامزاده سید مرتضی کاشمر می توان اعما ل کرد . با توجه به اینکه سابقا در مزار سید مرتضی سنگی با نقش سم اسب موجود بوده است . (تاریخ کاشمر- نوشته محمد رضا خسروی ) لذا توسعه صنعت گردشگری از این نظر ایجاب می کند که تدابیر لازم برای پیدا شدن این سنگ و نصب آن در یک جایگاه مناسب اندیشیده شود . تا این پدیده به عنوان یک جاذبه گردشگری باعث معرفی بیشتر منطقه در سطح ملی گردد

ز- با احداث میدان به گرد سرو بزرگ این زمینه نیز فراهم خواهد گردید تا این سرو کهن را هر چه زودتر از کم آبی و تشنگی و نابودی نجات داد . چون در وضعیت فعلی آبیاری این سرو بصورت کاملا غیر علمی و غیر اصولی صورت می گیرد . یعنی در اصل هیچگونه توجهی به آبیاری خود سرو نمی شود و آبیاری سرو بزرگ و دو سرو دیگر فقط محدود به آبیاری سطحی چمنکاری ها شده است این وضعیت که در طی 10 تا20 سال گذشته با خشک شدن باغهای پیرامون سرو ها و تغییر کاربری باغهای قدیمی شروع شده منجر گردیده که دسترسی سرو ها به آبیاری عمقی و غرقابی باغهای پیرامونی دیگر مقدور نباشد و در نتیجه خشک شدن شاخ و برگهای سروها نیز از همان زمان شروع شده است و در هر سال شاخ و برگهای بیشتری را از این سروها می برند . این سروها در وضعیت بسیار بدی بسر می برند بطوریکه از سرو های کوچک دیگر چیزی بر جانمانده است و اگر عکسهای قدیمی از سروهای کوچک را بررسی کنید شاخ وبرگهای گسترده تر و چتری وسیع تر از امروز را داشته اند . و سرو بزرگ نیز از هم اکنون نشانه های خشکی شاخ و برگ ها را به عیان بروز داده است و ادامه این وضعیت باعث بریدگی شاخ و برگ بیشتر و زشت شدن سرو و در نهایت زمینه نابودی کامل آن را ظرف 4 تا5 سال آینده فراهم خواهد کرد . با این اتفاق یک جاذبه مهم گردشگری در منطقه با سابقه حدود هزار ساله نابود خواهد شد . برای رفع این معضل تنها راهکاری که وجود دارد اینست که با احداث میدان بر گرد سرو این زمینه فراهم می گردد که در داخل میدان و در فاصله مناسب از سرو در گرداگرد آن چند چاهک حفر گردد . این چاهکها محلی برای آبیاری عمقی و غرقابی سرو خواهد بود برای پیشگیری از واریز چاهکها می توان درون آنها لوله سیمانی که دارای سوراخها و منافذی در طول جداره خود هستند قرار داد تا آب درون چاهک از طریق این منافذ به مرور در اختیار ریشه های عمقی درخت گزارده شود . روی چاهکها را می توانند با جاسازی جاگلدانهای فلزی یا سنگی و با قرار دادن گلدانها بر روی آن از دید زائران پوشیده نگه داشت و در عین حال باغبانها خواهند توانست در زمان آبیاری شلنگ آبیاری را به زیر گلدانها بدرون چاهک هدایت و چاهک را از آب پر کنند . و با اتخاذ این تدابیر این امکان فراهم خواهد گردید که این سروهای کهنسال به رشد خود ادامه دهند . و برای آیندگان پا برجا بمانند . ح- برای تعیین میزان آب مصرفی روزانه هر سرو باید از نظرات کارشناسان دانشگاهی گیاهشناسی در این باره استفاده کرد تا آنها با توجه به حجم و وزن و ارتفاع سرو میزان آب مورد نیاز روزانه آن را بر آورد کنند . ط – در صورتیکه تمهیداتی برای آبیاری عمقی و مکفی سرو اندیشیده نشود علاوه بر خشک شدن این سرو هزار ساله این خطر وجود دارد که این درخت قبل از خشک شدن سرنگون گردد یعنی چون در حال حاضر آبیاری آن به آبیاری سطحی چمنکاری محدود شده است این امر باعث خشک شدن و نابودی ریشه های عمقی درخت شده و خواهد شد و درخت با این ارتفاع و هیکل نخواهد توانست فقط با اتکا بر ریشه های سطحی خود سرپا بایستد و در نتیجه با وزش یک باد تند ریشه کن خواهد شد .

ی- تنه سرو بزرگ را با یک اقدام غیر اصولی و غیر علمی با سیمان و آجر پوشانده اند وجود این مواد که خورنده چوب هستند باعث هجوم قارچها به درخت و نابودی آن خواهد بود . چون با وزش هر نسیم یا بادی که منجر به تکان درخت می شود باعث سائیده شدن این آجر و سیمان به تنه درخت خواهد شد و علاوه بر این با جذب آب به سیمان خاصیت خورندگی بیشتری پیدا می کند . و افزون بر این موارد منظره ای غیر طبیعی و زشت به پیکر درخت داده است که هیچ تناسبی با سایر قسمتهای مینیاتوری و زیبای درخت ندارد . لذا پیشنهاد می گردد این مصالح ساختمانی از پای درخت برداشته شود و درخت به حالت طبیعی خود واگذارده شود و یا در صورت نیاز از مواد طبیعی و سازگار با چوب درخت استفاده شود این موضوع نیز می تواند با نظر کارشناسان دانشگاهی بررسی و با یک کار هنرمندانه از سوی تندیسگران و نجاران و نقاشان بخش سوراخ شده تنه سرو بزرگ مسدود شود و بشکلی کاملا طبیعی و بی ضرر این سوراخ مرمت گردد . درباره سرو بزرگ این نکات قابل توجه است که باید از نصب هر گونه پلاکارد و تابلو و لامپ در پیرامون آن جلوگیری بعمل آید چون تمایل اکثر زائران به گرفتن عکس از این سرو کهن ایجاب می کند که کلیه عواملی که صحنه عکس ها را مخدوش و زشت می نماید بر طرف شوند و در نهایت عکس های گرفته شده توسط زائران خود وسیله تبلیغاتی مهمی در ایجاد کشش زائران بیشترخواهد شد .

ک- این پیشنهاد ها درباره برجسته نمودن سه سرو باقیمانده در باغمزار قدیمی در جهت حفظ و نگهداری و معرفی بیشتر این آثار به زائران و گردشگران است . آن هم به عنوان تنها اثر باستانی بر جامانده کاشمر که از هجوم عربها و ترکها و تاتار و مغول جان سالم بدر برده است . و به عنوان تنها سند باقیمانده گویای سابقه فرهنگی شهرستان مطرح است .

2- در خصوص منازل معدودی که در جبهه جنوب غربی باغمزار در حاشیه خیابان فاطمیه قرار دارد و نیز پارکینگ جنب اداره منابع طبیعی در خیابان خرمشهر کاشمر نیز پیشنهاد گردید این اراضی خریداری و به عرصه باغمزار منضم گردد تا با توسعه دیوارهای جناغی منظره زیارتگاه بهتر در دید مسافران قرار گیرد.

3- پیشنهاد می گردد دو ایوان غربی و شرقی به حرم سید حمزه افزوده گردد تا بدین ترتیب در محل ورودی جدید الاحداث غربی منظره نمای یک ایوان در برابر چشم زائران قرار گیرد . تا منظره زیبایی به حرم بدهد. در ضلع شرقی حرم نیز می توان ایوانی به همان سبک احداث کرد حتی می توان به سبک چهار ایوان یک ایوان شمالی نیز در بخش میانی سالن در نظر گرفت و احداث نمود . تا جایگزین پنجره های بزرگ و کوچک و نامتناسب فعلی شود . در پایان یادآور می شود که سرو باغمزار کا شمر شایستگی ثبت در ردیف میراث فرهنگی و آثار ملی را دارد چون چند سرو کهن تاکنون به ثبت رسیده اند و مورد حفاظت و رسیدگی هستند و سرو باغمزار با توجه به کهنسالی و نیز بعلت قرابتی که با سرو کشمر دارد تداعی کننده سرو زرتشت نیز هست و این موضوع به عنوان یک سند معتبر از قدمت و سابقه تاریخی شهرستان کاشمر مطرح است و علاوه بر این وجود این سرو باعث رونق صنعت گردشگری در این منطقه خواهد شد چون آنچه که آستانه سید حمزه را از دیگر زیارتگاهها ممتاز و برجسته می کند وجود همین سرو کهن و استثنایی است . پس بنا به این دلایل، این درخت در خور ثبت و حفاظت و آبیاری مناسب است . امید است که عنایات لازمه را جهت تحقق این پیشنهاد ها مبذول بفرمائید.ضمناً چند کروکی از پیشنهادها در زیر ارائه می گردد.

با سپاس ، کاوه آهنگر

مدیر عامل شرکت علمی – پژوهشی – صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت 1210

سرو باغمزار درست در میانه خیابان غربی جای می گیرد

شماره 40

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:28:18 GMT

شماره 40

تاریخ: 9/5/85

ریاست محترم سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان

با احترام ضمن ابراز مراتب امتنان و تشکر از اهتمام جنابعالی در پیگیری تاسیس دفتر میراث فرهنگی واحد کاشمر، معروض می دارد که به پیوست کپی نامه پنج برگی این شرکت پژوهشی به اداره کل اوقاف خراسان در خصوص ثبت سرو باغمزار کاشمر و نیز ساختن یک میدانچه به گرد آن با تزئینات سنگی برای فراهم آوردن جایگاهی که محل حکاکی « سرونامه» مربوط به آن باشد، خدمتتان ارسال می گردد.

خواهشمند است عنایت بفرمایید و بخشی از این نامه 5 صفحه ای را که به سرو باغمزار کاشمر مربوط می شود و به جوانب مختلفی اعم از برجسته سازی ابعاد میراث فرهنگی و گردشگری و جلب توریست آن می پردازد مورد توجه و عنایت بفرمائید. به ویژه مواردی که مربوط به تدابیر لازم جهت حفظ و نگهداری و آبیاری سروها می شود مد نظر قرار دهید. باور کنید که احداث یک میدانچه به گرد سرو کهنسال باغمزار و ساختن تزئینات سنگی به سبک کنگره های چند پله ای تخت جمشید به گرد آن اقدامی است جهشی و نوآورانه و در حکم احیا و آفرینش یک اثر ملی است برای معرفی بیشتر و تبدیل یک سرو باستانی به دو اثر ملی: یکی خود سرو کهنسال و دیگری آفرینش سرونامه به گرد آن که حاوی مجموعه ای از تمامی اشعار قدما که درباره سرو کاشمر سروده اند. و گردآوری این مجموعه اشعار کهن در پیرامون سرو کاشمر که تداعی کننده سرو کشمر است خود اقدامی است تازه و باعث معروفیت این اثر در سطح ملی یا جهانی خواهد گردید و در نهایت جبران کننده کمبود آثار باستانی در کاشمر خواهد بود. امید است با حمایت شما و سازمان متبوعتان از این پیشنهاد با صرف هزینه اندک زمینه تحقق این پیشنهاد فراهم گردد. لازم به تذکر است که این شرکت حاضر به هرگونه مشارکت و همکاری در احداث سرونامه و سایر امور مرتبط با آن می باشد.

با سپاس کاوه آهنگر

مدیر عامل شرکت علمی پژوهشی صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت : 1210

روند بُراندن میراث طبیعی یک شهر!

روند بریدن دستان تشنه سرو بر لب فرات!

تولیت باغمزاربا بریدن شاخه ها به درختان کهنسال می گوید:

آب مخواهید !

وگرنه اره و تبر....

شماره 41

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:27:18 GMT

شماره 41

تاریخ : 2/6/85

ریاست محترم اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان کاشمر

با احترام ، پیرو نامه شماره 37-7/4/85 و در تکمیل پیشنهادهای قبلی این شرکت پژوهشی در خصوص توسعه فضای سبز باغمزار کاشمر معروض می دارد که با توجه به اینکه به تازگی اقدام به حذف نرده های جبهه جنوبی باغمزار شده است لذا این وضعیت امکان بررسی ایده های جدیدتری را در نما سازی جبهه جنوبی باغمزار در حاشیه خیابان فاطمیه مطرح می کند یعنی با در نظر گرفتن سکوی بلند باغمزار که امتیاز ویژه ای برای این سازه می باشد و از جبهه جنوبی چشم انداز بسیار جالبی دارد ؛ می توان کل جبهه جنوبی را که به حاشیه خیابان منتهی می شود به احداث پلکان سراسری اختصاص داد. این پلکان سراسری از ضلع خیابان شرقی باغمزار درجبهه جنوبی آغاز خواهد شد و نا منتهی الیه غرب آن امتداد خواهد یافت.

این اقدام امکان حداکثر بهره برداری بهینه را از وجود امتیاز سکوی صحن باغمزار در این قسمت برای گسترش جلوه های جذاب توریستی و زیارتی فراهم می آورد.و آنچنان نمای برجسته و زیبایی به کل صفحه باغمزار خواهد داد که چهره صنعت گردشگری و زیارتی شهرستان را متحول خواهد نمود.

افزون بر این می توانید پس از احداث پلکان سراسری ، استخر قدیمی باغمزار را نیز که اکنون مزاحم و مانع امتداد یافتن خیابان ورودی غربی باغمزار می باشد ، حذف نمایید و آن را به صورت یک استخر وسیع تر به جلوی پلکان سراسری در سمت جنوب سروهای دوگانه منتقل نمایید. بدین ترتیب زائران با ورود از پلکان سراسری جنوبی باغمزار ، استخری بزرگ را پیش روی خود می بینند که دو سرو در شمال آن خود نمایی خواهد کرد.

از آنجا که ارائه ایده در خلق یا توسعه میراث فرهنگی و صنعت گردشگری با محدودیت مواجه است ، امید است که در صورت صلاحدید این پیشنهاد مورد بررسی و استفاده قرار گیرد.

با سپاس

شرکت علمی پژوهشی صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت 1210

شماره 42

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:26:18 GMT

شماره 42

2/6/85

ریاست محترم اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان

با احترام ، پیرو نامه شماره 38-13/4/85 و در تکمیل پیشنهادهای قبلی این شرکت پژوهشی در خصوص توسعه فضای سبز باغمزار کاشمر معروض

می دارد که با توجه به اینکه به تازگی اقدام به حذف نرده های جبهه جنوبی باغمزار شده است لذا این وضعیت امکان بررسی ایده های جدیدتری را در نما سازی جبهه جنوبی باغمزار در حاشیه خیابان فاطمیه مطرح می کند یعنی با در نظر گرفتن سکوی بلند باغمزار که امتیاز ویژه ای برای این سازه می باشد و از جبهه جنوبی چشم انداز بسیار جالبی دارد ؛ می توان کل جبهه جنوبی را که به حاشیه خیابان منتهی می شود به احداث پلکان سراسری اختصاص داد. این پلکان سراسری از ضلع خیابان شرقی باغمزار درجبهه جنوبی آغاز خواهد شد و نا منتهی الیه غرب آن امتداد خواهد یافت.

با سپاس

شرکت علمی پژوهشی صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت 1210

شماره 43

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:25:18 GMT

شماره 4۳

تاریخ : ۶/6/85

ریاست محترم سازمان میراث فرهنگی وگردشگری خراسان

با احترام ، پیرو نامه شماره ۴۰-۹/۵/۸۵ و در تکمیل پیشنهادهای قبلی این شرکت پژوهشی در خصوص توسعه فضای سبز باغمزار کاشمر معروض می دارد که با توجه به اینکه به تازگی اقدام به حذف نرده های جبهه جنوبی باغمزار شده است لذا این وضعیت امکان بررسی ایده های جدیدتری را در نما سازی جبهه جنوبی باغمزار در حاشیه خیابان فاطمیه مطرح می کند یعنی با در نظر گرفتن سکوی بلند باغمزار که امتیاز ویژه ای برای این سازه می باشد و از جبهه جنوبی چشم انداز بسیار جالبی دارد ؛ می توان کل جبهه جنوبی را که به حاشیه خیابان منتهی می شود به احداث پلکان سراسری اختصاص داد. این پلکان سراسری از ضلع خیابان شرقی باغمزار درجبهه جنوبی آغاز خواهد شد و نا منتهی الیه غرب آن امتداد خواهد یافت.

از آنجا که ارائه ایده در خلق یا توسعه میراث فرهنگی و صنعت گردشگری با محدودیت مواجه است ، امید است که سازمان محترم میراث فرهنگی در بازسازی جلوه های توریستی باغمزار کاشمر مشارکت و نظارت لازمه را اعمال بنماید و

در صورت صلاحدید این پیشنهاد مورد بررسی و استفاده قرار گیرد.

با سپاس

شرکت علمی پژوهشی صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت 1210

شماره 50

sarve-dar-khatar — Sat, 14 Oct 2006 08:23:18 GMT

شماره 50

تاریخ 9/7/85

شهردار محترم شهرستان کاشمر

با احترام ضمن پیوست رو نوشت نامه شماره 15312-50/128 مورخه 2/7/85 رئیس محترم سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان ، به استحضار می رساند که با توجه به اینکه تولیت باغمزار با سازمان اوقاف کاشمر می باشد و. از آنجا که طی این چند ساله در اثر عدم رسیدگی چندین درخت کاج و سرو کهنسال باغمزار که از جاذبه های گردشگری مهمی به شمار می آمدند در اثر بی توجهی با غفلت این تولیت خشک و بریده شده اند. اکنون تک درخت کهنسال سرو کاشمر که تنها اثر باستانی و زنده بر جا مانده از پیش از حمله تیموری می باشد وبعنوان نمادی از سرو کشمر یک جاذبه گردشگری بی بدیل بشمار می رود لذا حفظ و حراست آن توجه جدی مدیریت محترم شهری را می طلبد. زیرا با عدم توجهی که از سوی مسئولین اوقاف نسبت به آبیاری این سرو و دو سرو مشابه دیگراعمال می شود عنقریب در آینده ای نزدیک این درختان کهنسال نیز به سرنوشت درختان کهنسال بریده شده قبلی دچار خواهند شد. بطوریکه هم اکنون شاخه های بسیاری را از این درختان که در اثر کم آبی و هجوم قارچ خشک شده اند ، به شکل زننده ای بریده اند. لذا چون این شرکت پژوهشی با انجام مکاتبات عدیده زمینه را برای مشارکت و همکاری سازمان میراث فرهنگی خراسان فراهم کرده است پس اکنون بهترین فرصت برای جذب اعتبارات گردشگری لازم برای خرید منازل و اماکن واقع در حاشیه خیابان فاطمیه واقع در جلگه جنوبی باغمزار می باشد.

این شرکت طرح هایی را که برای گسترش جلوه های گردشگری باغمزار به اوقاف و میراث فرهنگی خراسان ارائه کرده است به شرح زیر خدمتتان معرفی می نماید:

1. ثبت سرو کهنسال باغمزار در ردیف آثار میراث فرهنگی و نیز در ردیف آثار میراث طبیعی کشور

2. امتداد خیابان غربی ورودی باغمزار( روبروی بهزیستی ) تا پای سرو کهنسال با تغییر مکان خوض فعلی

3. احداث یک میدانچه به گرد سرو کهنسال و یک میدانچه دیگر به گرد دو سرو کوچکتر

4. احداث تزدینات سنگ مرمری به گرد میدانچه سرو کهنسال برای حک و درج سرونامه بر روی آن ( این سرو نامه شامل مجموعه ای از اشعار کهن فارسی که مربوط به سرو کشمر سروده شده می باشد. این ایده در آفرینش یک اثر میراث فرهنگی و گردشگری یعنی با احداث

« میدان سرونامه » به گرد سرو باغمزار چهره و آوازه کاشمر

تغییر خواهد کرد. و جبران کمبود آثار باستانی در کاشمر خواهد شد.

5. بریدن و حذف کاج های نزدیک سرو کهنسال جهت احداث میدان و امکان آبیاری مناسب سرو

6. حفر چاهک هایی در پیرامون سروها برای آبیاری عمقی این درختان ( می توان با نصب لوله هایی حاوی سوراخهای جانبی در این چاهکها این امکان فراهم گردد که باغبانها در زمان آبیاری این چاهکها را پرآب کنند تا درختان سرو کهنسال بدین نحو بتوانند به رشد خود ادامه دهند در عوض اینکه در وضعیت فعلی از فرط بی آبی هر روز کوچکتر از روز قبل بشوند.

7. خریداری اماکن و منازل واقع در جبهه جنوبی و غربی باغمزار واقع در حاشیه خیابانهای فاطمیه و خرمشهر جهت منضم نمودن به عرصه فضای سبز باغمزار

8. احداث پلکان سراسری در ضلع جنوبی باغمزار یعنی استفاده بهینه از سکوی یک متری صفحه باغمزار در برجسته نمایی جلوه های گردشگری باغمزار

9. با توجه به جلب علاقه مندی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان نسبت به صرف بودجه و اعتبار در کاشمر ، مدیریت محترم شهرستان می تواند در خصوص توسعه و تکمیل بلوار سید مرتضی به عنوان یکی دیگر از جاذبه های گردشگری شهرستان ، مشارکت آن سازمان را جلب نماید.

10. با توجه به وجود یاقیمانده خندق ترشیز در حد فاصل خیابان 15 خرداد 2 تا 4 کاشمر پیشنهاد می گردد نسبت به ثبت این اثر در ردیف آثار میراث فرهنگی به عنوان خندق کاشمر و نسبت به خفظ و حراست از حریم این خندق به عنوان یک جاذبه مهم گردشگری دیگر تدابیر لازم اندیشیده شود( به این خندق در تاریخ جهان گشای ونیزدر تاریخ به حضور محمد خوارزم شاه و تیمور لنگ در پشت این خندق اشاره شده است).

11. حوض زیرزمینی مسجد جامع کاشمر نیز که در کتاب احسن التقاسیم مقدسی در 1100 سال پیش آن اشاره شده است عنوان یک جاذبه مهم گردشگری دیگر، ثبت و حفظ و حراست و جلب مشارکت سازمان فرهنگی خراسان را می طلبد.

در پایان نظر شما را به شروط سه گانه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان جهت مشارکت آن سازمان جلب می نمایم.

با سپاس ، کاوه آهنگر

مدیر عامل شرکت علمی – پژوهشی – صنعتی دانشکاوان

شماره ثبت 1210

شماره : 59

تاريخ : 18/8/85

مدير كل محترم دفتر ثبت آثار تاريخي و فرهنگي و طبيعي

     در پيوند با خبر مورخ 3/11/84 كه گوياي بر اين بوده است كه ميراث طبيعي كشور از ارديبهشت ماه سال 1385 در فهرست آثار ملي به ثبت خواهد رسيد احتراما اين شركت علمي پژوهشي به آگاهي مي رساند كه هم اكنون در شهرستان كاشمر سرو كهنسال باغمزار به عنوان يك ميراث طبيعي در خور ثبت در رديف آثار ملي مي باشد .

با وجود اينكه مكاتبات فراواني براي ثبت و حفاظت از اين سرو به عمل آمده است ولي همانگونه كه كپي نامه رياست محترم ميراث فرهنگي خراسان به شماره 15312 ـ 50/128 ـ 2/7/85 در پيوست گويامي باشد اين موضوع به انجام نرسيده است چون قرار گرفتن سرو باغمزار در قلمرو توليت اوقاف امكان ثبت آن را با دشواري روبرو كرده است .

با جلب نظر شما به اينكه در كارنامه توليت باغمزار كاشمر بدبختانه 6 يا 7 سرو كهنسال خشكانده و بريده شده وجود دارد لذا ضرورت و فوريت ايجاب مي كند كه راهي براي ثبت و حفظ و حراست اين سرو انديشيده شود چون با مديريت نادرست توليت باغمزار اين سرو كه يادمان سرو زرتشت در كشمر است ، محكوم به فنا و دچار شدن به سرنوشت سروهاي نابود شده پيشين در باغ نماي باغمزار كاشمر مي باشد .

در مورد سن اين درخت كهنسال باور عموم به 800 ساله بودن آن است اما با مقايسه سروهاي كهنسال يزد با اين سرو و با در نظر گرفتن سني كه براي آنها در نظر گرفته اند شكي بر جا نمي ماند كه عمر سرو باغمزار بيش از 1000 سال خواهد بود .

كاوه آهنگر

مدير عامل شركت علمي صنعتي دانشكاوان

شماره ثبت  ۱۲۱۰

عکس

sarve-dar-khatar — Tue, 10 Oct 2006 09:18:18 GMT

سرمشقی برای

بی دردان و بی هنران:

کشف صورت های جدیدی از میراث طبیعی بم:

کهن ترین درخت بم :

کهن ترین درخت بم سرو افراشته و با نشاطی است که به نظر کارشناسان 700 سال از قدمت آن میگذرد این سرو در محله ده شتر قرار دارد. در هفته گذشته کارشناسان پایگاه پژوهشی بم به اتفاق مسؤلین فضای سبز شهرداری بم از این درخت بازدید کردند و در پایان مقرر شد که اقدامات حفاظتی خاص جهت نگهداری مناسب تر از این اثر ارزشمند طبیعی به عمل آید و منطقه برای بازدید گردش گران آماده شود. قطورترین درخت بم یک درخت اکالیپتوس 50 سالی است که در میدان فرمانداری ابتدای بلوار امام بم قرار گرفت. هر روز از کنار این درخت رهگذران فراوانی عبور می کنند. اما از ارزش های درخت بدون اینکه به ارزش های آن واقف باشند.
علاوه بر این 2 اثر طبیعی شاخص بلندترین درخت بم در محله قصر حمید و در یک باغ مخفی قرار داد بلندای این درخت افزون 35 متر است. و که طور شاخص این درخت نخل بر محیط اطراف تسلط دارد. می توان گفت نخل افراشته بم بلندترین عارفه طبیعی و مصنوعی در دشت بم است.

درختان کهنسال یزد:

درختان کهنسال استان یزد میراث جاودان پایداری در کویر محسوب می شوند . اکنون با شناسایی 14 پایه دیگر از درختان دیر زیست ، تعداد این درختان ارزشمند در استان یزد به 38 پایه رسیده است. این آمار بر اساس آخرین مطالعه گروه تحقیقات« اکوفیزیولوژی» در موسسه تحقیقات جنگل و مرتع سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری ، به دست آمده است. بیستر درختان دیرزیست استان یزد بین 800 تا 1500 سال عمر دارند و علاوه بر اینکه جزء ذخایر مهم وراثت گیاهی بشمار می روند- مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی و علاقه مندان به طبیعت نیز قرار دارند. در سال 1384، سرو 4 هزار و 500 ساله شهرستان ابرکوه – یکی از درختان دیرزیست بسیار مشهور- در شورای عالی محیط زیست به عنوان میراث ملی و طبیعی کشور به ثبت رسید.*

از درختان مهم در این استان می توان به چنار" کرخنگان" شهرستان خاتم، چنار " باجگان" بافق، سرو " نگ آباد" مهریز؛ سرو" چم" شهرستان تفت، سرو وچنار" چک چک" اردکان اشاره کرد. در گزارش موسسه تحقیقات جنگل و مرتع، اعتقادات و باورهای مردمی از علل حفظ درختان دیر زیست بر شمرده شده است. بسیاری از این درختان برای مردم مقدس و با داستانها و افسانه های متعددی در آمیخته است. چنار چک چک اردکان 1400 سال دارد و برای زرتشتیان یزد بسیار مقدس است این درخت تاکنون دو مرتبه با ریزش کوه شکسته و دوباره روییده است. اهالی روستای همجوار با چنار " تنگ چنار" مهریز اعتقاد دارند که این درخت هر هزار سال یکبار خود بخود آتش می گیرد و خاموش می شود. برای دومین بار حدود 20 سال پیش ، درخت آتش گرفت.

درخت اُرس ( اورس = آب رس = او رَس) باجگان در شهرستان بافق نیز بسیار مورد احترام اهالی است. در میان مردم شایع است که نجاری برای ساختن دار قالی به بریدن تعدادی از شاخه های درخت اقدام کرد و درخت جرم و خون ترشح کرده است ؛ و نجار هم از بریدن آن صرف نظر کرد. سرو در بید نیز مورد توجه مردم است و اهالی منطقه برای برآوردن حاجات خود نخ های رنگین به آن آویزان می کنند.

از چوب چنار تلکین آباد میبد نیز برای ساختن تابوت بزرگی به نام « نخل» استفاده شده است که در عزاداری امام حسین (ع) از آن بهره برداری می شود و از درختان مقدس به شمار می رود. هم اکنون، بنا به اظهار کارشناسان ، تعدادی از درختان دیر زیست به علت بهم خوردن زیست – بوم طبیعی و مدیریت نادرست در معرض خطر نابودی قرار گرفته اند.

فرو افتادن سرو 1700 ساله فیروزآباد صدوق که در طوفان خرداد سال 1382، نمونه ای از این دست به شمار می رود.

عضو موسسه تحقیقات جنگل و مرتع معتقد است که مدیریت نادرست و اجرای طرح های عمرانی ( نظیر محوطه سازی، آسفالت، خانه سازی در مجاورت درختان دیر زیست) بقایای این درختان را در استان یزد تهدید می کند.

جالب انکه تمام سروهای کهنسال موجود در استان یزد از یک درخت تکثیر شده اند و این امر با تفکرات ایرانیان باستان مطابقت دارد. درختان دیرزیست – مانند تمام موجودات زنده- روند تکاملی پیچیده ای را تا شرایط موجود پیموده اند و حفظ و نگهداری آنها، از نظر ملی و طبیعی ، با حفظ ابنیه تاریخی کشور برابری می کند. برخی از درختان کهنسال مانند سرو " منگ آباد" مهریز، سرو " خرو" طبس، چنار " کرخنگان" خاتم، پلاک میراث فرهنگی دارند.درختان دیرزیست در واقع نمادی از مقاومت و پایداری مردم کویرنشین در برابر شرایط نامساعد اقلیمی و یکی از جاذبه های طبیعی در استان یزد به شمار می روند. که، در صورت حمایت و سرمایه گذاری لازم، جلوه بی بدیلی از رابطه تنگاتنگ انسان و طبیعت را به نمایش می گذارند. نقل از Cultural Heritage News Agency .

دیدگاه کاوه:

چرا حاجات خواستن مردم از درخت و نخ بستن به درخت سرو را بد می دانند و جزو خرافات می شمارند؟ باورهای کهن جزو فولکلور است و باید بعنوان یک پدیده میراث فرهنگی مورد توجه و بررسی قرار گیرد، نه اینکه با نفی و رد، آن را ندیده گرفت. از این گذشته واقع شدن سرو باغمزار در جوار حرم امامزاده سید حمزه بطور حتم باعث گردیده است که تولیت باغمزار با حسادت به این درخت و درختان بریده شده قبلی برخورد کند چون به نظر می رسد حاجت خواستن و باورهای برخی از مردم و زوار از درخت به زیان تولیت باغمزار تمام می شود زیرا مردم برای حاجت خواستن از درخت پولی نذر نمی کنند و محلی هم برای جمع شدن پولهای مردم در کنار سرو وجود ندارد. در حالی که مزار امامزاده که با دارا بودن ضریح تبدیل به یک صندوق پول پرارتفاع شده است و باید برای هر در خواست حاجت ، پولی یا طلا جواهری نثار کرد!

خود این صندوق دار شدن آرامگاه امامزاده ها ( ضریح) در این مملکت جای پرسش بسیار دارد.

آیا این وضعیت توهین بزرگی به صاحبان بزرگوار این قبور نیست؟ آنها که در زمان زندگانی خود به مال و مقام دنیا پشت پا زده و از زر و زور بیزار بوده اند اکنون طبق چه فتوا یا نص صریحی باید گورشان محلی برای جذب پول و طلای مردم باشد؟ تولیت این اماکن بجای حذف درختان کهن و نادیده گرفتن فرهنگ و باورهای مردم که خود میراثی فرهنگی است بهتر است در خصوص ضریح امامزاده ها و امامان تجدیدنظر کنند و این رویه را دگرگون کرده و راه دیگری برای جذب نذر و نذورات مردم در نظر بگیرند تا برای ارواح این درگذشتگان دست از دار خاکی کوتاه هم آرامشی در آنسر دنیای دیگر فراهم شود. هر چند این کار در ظاهر به زیان این تولیت ها تمام خواهد شد.

کاوه آهنگر :

http://www.daneshkavan.com/